Azot protoksit veya yaygın ismiyle Narkoz gazı, medikal gazlar sınıfının en önemlisi olup, endüstriyel alanda da yanmayı destekleyici gaz olarak da kullanılabilir. En ekonomik olarak Amonyum Nitrat’dan (NH4NO3) ısıl bozunma yoluyla elde ediliyor. Bu işlem, son derece hassas sıcaklık kontrolü altında yapılır. Kötü üretim şartlarında N2O içinde safsızlık olarak zehirli ve zararlı NO ve NO2 oluşabilir. Narkoz gazının üretimi, kalite kontrolü, tüp ayrımı, analizi, sertifikasyonu ve saklanması, ürünün tüplere doldurulması, nakliyesi ve kullanım sonrası boş tüpün geri dönüşüne kadar olan standartlar ve ilgili prosedürler ile sıkı bir şekilde takip edilmelidir.
Azot protoksit bazı uygulamalarda, oksijen gibi, yanmayı destekleyici olarak kullanılır. Ancak en yaygın kullanım alanı anestezi uygulamaları. İnert bir gaz olan narkoz gazı, uygulama sonrası vücutta kalıntı bırakmaz ve kalıcı yan etkileri yoktur. Az miktarlarda solunduğunda sinir gevşetici ve rahatlatıcı etkisinden dolayı “gülme gazı” olarak adlandırıldığı durumlar da vardır. Ayrıca CO2’de benzer fiziki özellikleri nedeni ile itici gaz olarak da kullanılır.
Özellikleri :
Suda çözünebilir, renksiz ve tatlımsı kokuya sahip bir gazdır. Merkezi sinir sistemini kan dolaşımı yoluyla etkiler ve narkoz etkisi gösterir. Azotprotoksit yanmaz, ancak yanmayı destekler.
| Moleküler Ağırlık | 28.01 |
| Moleküler Ağırlık | 28.01 |
| Kaynama Noktası(ºC, 1 atm) | -195.8 |
| Kaynama Noktası(ºC, 1 atm) | -195.8 |
| Yoğunluk (likit, 1atm) | 0.8082 kg/l |
| Yoğunluk (likit, 1atm) | 0.8082 kg/l |
| Spesifik Isı | 0.249 |
| Spesifik Isı | 0.249 |
| Kaynama Noktası | 199 kJoule/kg @ normal |
| Kaynama Noktası | 199 kJoule/kg @ normal |
| Yoğunluk, gaz (15ºC ,1atm) | 1.185 kg/m3 |
| Yoğunluk, gaz (15ºC ,1atm) | 1.185 kg/m3 |
| Hacimsel Genleşme | 682 |
| Hacimsel Genleşme | 682 |
| Özgül Ağırlık (gaz) | 0.97 |
| Özgül Ağırlık (gaz) | 0.97 |
| Kritik Sıcaklık | -147ºC |
| Kritik Sıcaklık | -147ºC |
| Kritik Basınç | 33.5 atm |
| Kritik Basınç | 33.5 atm |
Ürün Gamı :
| Tüp Tipi | Basınç (bar) | Gaz miktarı (kg) | Tüp Tipi | |
|---|---|---|---|---|
| L | 50/55 | 35 | L | |
| LC/Sıvı | 50 | 7 | LC/Sıvı | |
| L | 50/55 | 35 | L |
* Yüksek basınçlı LC 15,5; alçak basınçlı LC 2.5 bar’dır.
Kullanım Alanları
- Anestezi gazı olarak
- Yanmayı destekleyici gaz olarak
Sunum Şekilleri
Azotprotoksit gaz olarak üretilir, sıvılaştırılır ve depolanır, tüplere sıvı halde doldurulur, ancak nihai kullanım tüplerden gaz fazından yapılır.